In die context werden, onder dwang van de bezetter en ondanks interne weerstand en verzetsacties, ook transporten uitgevoerd tot aan de Belgische grens, van Roma, Joden, politiek vervolgden en verplicht tewerkgestelden. Het moreel dilemma tussen collaboratie en verzet werd belicht in de tentoonstelling “NMBS, bezet bedrijf”, die tot 28 juni 2026 te bezoeken was in het spoorwegmuseum Train World.

De treinen bleven rijden tot de laatste dag van de oorlog, een periode waarin, naast het menselijke leed ook de spoorweginfrastructuur en het rollend materieel zwaar getroffen werden. Het zou vele jaren duren om alle schade te herstellen.

De geschiedenis van NMBS tijdens deze complexe periode zit vol tegenstrijdigheden, tussen collaboratie en verzet. Dit dilemma blijft ook vandaag nog relevant. In welke mate kunnen we compromissen sluiten met een dictatuur om het algemeen belang te dienen? Wanneer en hoe kunnen we ons het best verzetten?

Deze tentoonstelling maakt deel uit van de herdenkingsactiviteiten van NMBS en is gebaseerd op het onderzoek van het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij naar de rol van de Belgische spoorwegen tijdens de Tweede Wereldoorlog.