Karl Ehlers, tekenaar in oorlogstijd

De schenking

Justus Schönlau is van Duitse afkomst maar woont sinds 2001 in Brussel. Rond 2020 ontdekte hij tussen de persoonlijke bezittingen van zijn grootvader langs moederszijde, Karl Ehlers, een reeks schetsen die deze had gemaakt tijdens de Tweede Wereldoorlog. In die periode bevond Karl Ehlers zich in België als soldaat van de Duitse Wehrmacht.

Justus Schonlau was zeer vrijgevig en besloot enkele schetsen te schenken aan de erfgoedcollectie van NMBS. Dankzij deze schenking worden de werken nu zorgvuldig bewaard binnen onze collecties, zijn ze raadpleegbaar in onze erfgoeddatabank en worden ze aan het publiek getoond in het kader van de tijdelijke tentoonstelling “NMBS, bezet bedrijf: tussen collaboratie en verzet”, te zien in Train World tot juni 2026.

De kunstenaar: Karl EHLERS (°1904 Hollenbek – † 1973 Detmold)

Karl Ehlers was een Duitse beeldhouwer en tekenaar, geboren op 16 maart 1904 in Hollenbek. Hij volgde zijn opleiding aan de Kunstacademie van Düsseldorf (1923–1929), waar hij leerling was van beeldhouwer Hubert Netzer, en bracht vervolgens een jaar door aan de Kunstacademie van Istanboel.

Later gaf hij les in vrije tekenkunst en steenbewerking. Enkele van zijn werken werden door het naziregime in beslag genomen tijdens de campagne tegen de zogenaamde ontaarde kunst (Entartete Kunst).

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Ehlers opgeroepen voor militaire dienst en later gevangengenomen in de Sovjet-Unie, waar hij tot 1948 verbleef. Na zijn terugkeer hervatte hij zijn artistieke activiteiten en leidde hij een beeldhouwklas. Karl Ehlers overleed op 16 april 1973 in Detmold.

De schetsen

Tijdens zijn militaire dienst maakte Karl Ehlers talrijke tekeningen, voornamelijk schetsen ter plaatse. Zijn stijl wordt gekenmerkt door een heldere, snelle en suggestieve lijn, die het oog van de kunstenaar voor vormen en sfeer weergeeft.

Deze schetsen ontstonden tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen Ehlers in bezet België was gestationeerd als soldaat van de Duitse Wehrmacht. Hoewel hij belast was met het inventariseren van de Belgische spoorweginfrastructuur, maakte hij deze tekeningen voor zijn eigen plezier, los van zijn officiële opdracht.